تبلیغات
به وبلاگ خودتون خوش آمدید! - مقاله ای در باره دروغگویی
به وبلاگ خودتون خوش آمدید!

********* SAEED NOORI ***********

 

دروغگویی

 

هیچ انسانی فطرتاً دروغگو نیست، بلكه دروغگویی را از محیط خود، یعنی خانواده، مدرسه، دوستان و به طوركلّی اجتماعی كه در آن زندگی می‌كند یاد می‌گیرد. این خوی ناپسند به مرور زمان تبدیل به عادت شده و گاه كل شخصیّت فرد را پوشش می‌دهد، بنابراین دروغگویی افراد، هم از نظر علّت و زمینة پیدایش، و هم از نظر میزان و شدّت و ضعف با یكدیگر متفاوت است، امّا بهترین عواملی كه باعث دروغگویی در افراد می‌شود عبارتند از:

 

1. الگوهای نامناسب:

 

یكی از عواملی كه باعث می‌شود افراد به خصوص كودكان و نوجوانان به دروغگویی عادت كنند، وجود الگوهای نامناسب است. اگر در خانواده‌ای والدین یا دیگر كسانی كه با كودك و نوجوان زندگی می‌كنند دروغ بگویند، ناخودآگاه و به طور غیرمستقیم زمینة دروغگویی را برای آنان فراهم ساخته‌اند. در واقع اولین درس دروغگویی را فرزندان از والدین و اطرافیان خواهند آموخت، زیرا خانواده اولین محیط تربیتی محسوب می‌شود و گفتار، رفتار و به طوركلی طرز زندگی والدین در تربیت و شكل‌دهی رفتار فرزندان مؤثر است.[1] وقتی كودكان دروغگویی را از والدین یاد گرفتند، به مرور زمان جزء شخصیّت آنها شده و در بزرگسالی نیز رفتار دروغگویی در آنها ظاهر می‌شود. حضرت علی ـ علیه السّلام ـ می‌فرماید: «قلب كودك همانند زمین بكر و آماده‌ای است كه هر چه در آن كاشته شود پرورش می‌یابد» و دروغ بذری است كه توسط اطرافیان در این زمین حاصل‌خیز كاشته می‌شود و با آبیاری و پرورش مناسب رشد می‌كند تا حدّی كه گاهی به صورت یك درخت تنومند در می‌آید و در بزرگسالی نیز مشاهده می‌شود.

 

2. احساس حقارت و ضعف شخصیّت:

 

یكی دیگر از عواملی كه باعث می‌شود افراد همیشه دروغ بگویند، ضعف شخصیّت و احساس حقارتی است كه در آنها وجود دارد. افرادی كه احیاناً در جهات مختلف توانایی لازم را نداشته و خود را حقیر می‌ببینند، تلاش می‌كنند به هر نحوی كه ممكن است توجه دیگران را به خود جلب و ناتوانایی خود را به این طریق جبران نمایند. از این‌رو به رفتارهای مختلفی از جمله درغگویی دست می‌زنند. اغلب دربارة خود، دیگران و حوادث و رویدادها دروغهای باور نكردنی می‌گویند. رسول گرامی اسلام ـ صلی اللّه علیه و آله و سلّم ـ در این‌باره می‌فرماید:‌ «درغگو، دروغ نمی‌گوید مگر به سبب حقارتی كه در خود احساس می‌كند».[2]

 

3. نیازهای ارضاء نشده:

 

عدّه‌ای از روان‌شناسان معتقدند كه دروغ نشان دهندة نیازها و تمایلات ارضاء نشدة افراد است. به هر میزان نیازهای ارضاء نشده در افراد بیشتر باشد، احساس كمبود در آنان بیشتر است و چون ارضای آن نیازها به صورت طبیعی و واقعی نتوانسته است برای آنها محقق، سعی می‌كنند به صورت تخیّلی و گفتن مطالب دروغ خود را قانع سازند. این امر در خصوص افرادی كه در زندگی‌شان كمتر مورد توجّه و محبّت والدین قرار گرفته‌اند، بیشتر صادق است. حتی دروغگویی در دوران بزرگسالی امكان دارد به خاطر كمبود محبّت در دوران كودكی باشد.

 

4. ترس از مجازات:

 

یكی از مهم‌ترین علل دروغگویی در كودكان و بزرگسالان ترس از مجازات، خدشه‌دار شدن آبرو و جایگاه اجتماعی افراد است. افراد بزرگسال از ترس این‌كه اگر همیشه راست بگویند ممكن است موقعیت اجتماعی‌شان را از دست بدهند، لذا برای حفظ آن به دروغ متوسّل می‌شوند، امّا كودكان و نوجوانان از ترس مجازات و تنبیه والدین به دروغ پناه می‌برند. مُچ‌گیری و بازجویی‌های والدین و مربیان گاه باعث می‌شود كه فرزندان و دانش‌آموزان واقعیت‌ها را كتمان نموده و به تحریف واقعیت‌ها روی آورند. تحقیقی كه روی كودكان شش تا چهارده ساله انجام شده نیز این مطلب را تأیید می‌كند. این پژوهش نشان می‌دهد كه 71 درصد علّت دروغگویی افراد را ترس تشكیل می‌دهد.[3]

 

5. كم‌عقلی:

 

یكی دیگر از عواملی كه باعث می‌شود افراد دروغگویی كنند، كم‌عقلی آنان است. به این معنا كه اگر تعقّل داشته باشند و پیامدهای دروغ را درنظر بگیرند، هیچگاه دروغ نخواهند گفت. امّا وقتی می‌بینیم مرتب دروغ می‌گویند و هیچ توجّهی به پیامدهای منفی دروغ و حكم اسلام دربارة آن ندارند، می‌دانیم كه این افراد از نیروی تعقّل و اندیشة سالم برخوردار نیستند، امیرالمومنین علی ـ علیه السّلام ـ در این‌باره می‌فرماید: «مَا كَذَبَ عاقلٌ ؛ انسان عاقل دروغ نمی‌گوید».[4]

برخی ازراههای درمان دروغگویی 1. اصلی‌ترین راه درمان دروغگویی این است كه فرد دروغگو نخست در آیات و اخباری كه در مذمّت دروغ وارد شده، بیندیشد تا بداند كه اگر آن را ترك نكند، هلاكت گریبان‌گیرش خواهد شد و به یاد بیاورد كه شخص دروغگو به تدریج ارزشمندی و آبرویش از بین رفته، پیش مردم رسوا خواهد شد.

2. توجّه داشته باشد كه اگر دروغگویی را ترك نكند، فرد دروغگو بر اثر فراموشی، در بعضی موارد، گفتة خود را تكذیب نموده، خلاف آن را بیان می‌كند و در نتیجه بین مردم رسوا می‌گردد.

در پایان لازم است به این نكته توجّه شود كه! درمان دروغگویی احتیاج به گذشت زمان دارد، زیرا از بین بردن یك رفتار زشت و جایگزین كردن خُلق‌نیك و شایسته، با یك بار و چندبار امكان‌پذیر نیست، باید افراد را تشویق نمود تا مدّتی به اعمال نیك و شایسته بپردازند و از كار زشت مانند دروغ دست بردارند.

 

http://www.saeedsite.mihanblog.com

.

 

 

 

 

 



فهرست وبلاگ
پیوندهای روزانه
طبقه بندی
آرشیو
نویسندگان
پیوندها
صفحات جانبی
نظرسنجی
    نظرتان را بگویید



آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
جستجو
آخرین پستها
اَبر برچسبها